MODERNE TIMMERMANNEN MET TRADITIONELE TECHNIEKEN

Een gestaag getik ontsnapt uit de houtwerkplaats op het terrein van het historische Gunnebo House and Gardens in de buurt van Göteborg, Zweden, terwijl de zon door de eeuwenoude ramen sijpelt, op werkbanken bedekt met zaagsel en verspreid liggend gereedschap. Het is het geluid van een pen-en-gatverbinding in wording, op de traditionele manier. De timmerlieden van Gunnebo doen hun werk meestal met eenvoudig handgereedschap, bouwtekeningen uit de 17e eeuw en technieken die hun oorsprong in de Middeleeuwen hebben.

"Het is onze taak om de achterliggende gedachte te begrijpen van de achttiende- en negentiende-eeuwse architecten die deze historische plek hebben ontworpen, en hoe zij wilden dat het eruit zou zien. Vaak moeten we min of meer gissen naar hun gedachtegang," zegt Andreas Bergerson, timmerman bij Gunnebo.

gunnebo_fristads_desktop

Bezig met de renovatie

Andreas maakt deel uit van een team van vier mensen - drie timmermannen en een gespecialiseerde conservatiearchitect - die samenwerken om Gunnebo, dat nu een cultureel reservaat en museum is, in zijn oude glorie te herstellen. De laatste grote restauratie van het landgoed begon in 1949, nadat de stad Mölndal het had gekocht van de laatste particuliere eigenaren. Nu is er weer een ambitieus renovatieproject aan de gang, te beginnen met drie kamers in het hoofdgebouw. In de komende jaren worden de verouderde ramen gerepareerd, het koperen dak vervangen en de vervallen muren opgeknapt en van een nieuwe laag verf voorzien. Alles gebeurt in overleg met Gunnebo's eigen gespecialiseerde conservatiearchitect Stefan Günther en restauratiedeskundigen. Het team doet er alles aan om zo dicht mogelijk bij de originele ontwerpen en materialen te blijven.

"Ons werk is deels kunstgeschiedenis en deels vakmanschap op hoog niveau. Het wordt uitgevoerd op een zeer hoog academisch niveau," zegt Andreas.

Naast het opknappen van het verouderde interieur en exterieur van het bestaande gebouw, werken Andreas en de rest van het team aan een exacte replica van de Orangerie, het eerste gebouw dat aan het eind van de 18e eeuw op het terrein werd gebouwd. Net als het hoofdgebouw was de Orangerie een creatie van architect Carl Wilhelm Carlberg en had zij een spectaculair ontwerp. Helaas duurde het niet lang voordat de Orangerie in verval raakte, en uiteindelijk tot de grond toe afbrandde.

Andreas maakt deel uit van een team van vier mensen - drie timmermannen en een gespecialiseerde conservatiearchitect - die samenwerken om Gunnebo, dat nu een cultureel reservaat en museum is, in zijn oude glorie te herstellen. De laatste grote restauratie van het landgoed begon in 1949, nadat de stad Mölndal het had gekocht van de laatste particuliere eigenaren. Nu is er weer een ambitieus renovatieproject aan de gang, te beginnen met drie kamers in het hoofdgebouw. In de komende jaren worden de verouderde ramen gerepareerd, het koperen dak vervangen en de afbladderende muren opgeknapt en van een nieuwe laag verf voorzien. Alles gebeurt in overleg met Gunnebo's eigen gespecialiseerde conservatiearchitect Stefan Günther en restauratiedeskundigen. Het team doet er alles aan om zo dicht mogelijk bij de originele ontwerpen en materialen te blijven.

"Ons werk is deels kunstgeschiedenis en deels vakmanschap op hoog niveau. Het wordt uitgevoerd op een zeer hoog academisch niveau," zegt Andreas.

Naast het opknappen van het verouderde interieur en exterieur van het bestaande gebouw, werken Andreas en de rest van het team aan een exacte replica van de Orangerie, het eerste gebouw dat aan het eind van de 18e eeuw op het terrein werd gebouwd. Net als het hoofdgebouw was de Orangerie een creatie van architect Carl Wilhelm Carlberg en had zij een spectaculair ontwerp. Helaas duurde het niet lang voordat de Orangerie in verval raakte, en uiteindelijk tot de grond toe afbrandde.

Ambachtslieden en detectives

Om de Orangerie te reconstrueren, baseren de professionals bij Gunnebo zich op Günther's interpretaties van Carlberg's originele tekeningen, aquarellen van het pand uit die tijd, historisch onderzoek en informatie afkomstig van archeologische opgravingen om de Orangerie vanaf de grond opnieuw te creëren. Het is een lang en moeizaam proces dat zowel vakmanschap op hoog niveau als een flinke dosis speurwerk vereist. Af en toe wordt het kleine interne team bijgestaan door studenten van de universiteit van Göteborg die naar Gunnebo komen om traditionele technieken te leren die lang niet iedereen meer kent.

Aan de bouw van de Orangerie is nu acht jaar gewerkt, de vakmannen gaan niet overhaast te werk.

"We zouden gewoon een nieuw gebouw neer kunnen zetten, maar we doen het op een complexere manier omdat we zoveel mogelijk studenten de oude technieken willen leren en het ambacht vanuit ons oogpunt willen tonen," legt Andreas uit terwijl hij een van de handgemaakte ramen uit Duitsland inspecteert die hij in de Orangerie heeft geïnstalleerd.

"Dit ambacht maakt deel uit van ons immaterieel cultureel erfgoed. Deze vaardigheden kunnen niet via boeken worden aangeleerd, ze moeten worden doorgegeven via de handen van de vakmannen, van generatie op generatie."

Duurzaam ambacht en werkkleding

De nauwgezette reconstructie van de Orangerie zal ervoor zorgen dat het gebouw, als het eenmaal klaar is, nog lang zal staan. Het gebruik van hoogwaardige materialen en rigoureuze processen kan op voorhand duurder zijn, maar zal het project op lange termijn duurzamer maken, wat goed aansluit bij het ambitieuze milieubeleid van Gunnebo. Gunnebo versterkt ook zijn inzet voor duurzaamheid door de vakmannen en hun studenten te voorzien van werkkleding uit de Green collectie van Fristads. De kledingstukken in de Green collectie hebben een Environmental Product Declaration, wat betekent dat de milieu-impact van alle stappen van de productie grondig zijn  geanalyseerd en geminimaliseerd.

"We hebben een torenhoge ambitie om op alle niveaus van onze bedrijfsvoering duurzaam te worden, maar het vinden van werkkleding die voldoet aan de doelstellingen van ons milieubeleid is altijd een uitdaging geweest," zegt Andreas. "Toen ik hoorde over Fristads Green, vielen alle puzzelstukjes op hun plaats. De keuze voor deze collectie was voor ons een natuurlijke volgende stap."

Het einde nadert

De feestelijke opening van de Orangerie staat gepland voor 2022 en zal een belangrijke mijlpaal zijn in het terugbrengen van Gunnebo naar zijn statige historische verleden. Voor Andreas, die in 2013 door Gunnebo werd ingehuurd om het restaureren van de Orangerie mogelijk te maken, zal de opening extra bijzonder zijn.

"De reconstructie van de Orangerie is een lang gekoesterde droom," zegt Andreas, voordat hij zijn gereedschap opbergt en weer een werkdag afrondt.  

Over

Naam: Andreas Bergerson
Leeftijd: 50
Woont in: Älvängen, Zweden
Beroep:  Timmerman
​​​​​​​Werkplaats:  Gunnebo House and Gardens, Mölndal, Zweden
Favoriete gereedschap: "Mijn kleine blokschaaf; die gebruik ik heel vaak."

Over

Naam: Andreas Bergerson
Leeftijd: 50
Woont in: Älvängen, Zweden
Beroep:  Timmerman
​​​​​​​Werkplaats:  Gunnebo House and Gardens, Mölndal, Zweden
Favoriete gereedschap: "Mijn kleine blokschaaf; die gebruik ik heel vaak."

Over

Naam: Andreas Bergerson
Leeftijd: 50
Woont in: Älvängen, Zweden
Beroep:  Timmerman
​​​​​​​Werkplaats:  Gunnebo House and Gardens, Mölndal, Zweden
Favoriete gereedschap: "Mijn kleine blokschaaf; die gebruik ik heel vaak."